ارتودنسی بزرگسالان در تهران؛ روشها، شرایط و مراحل درمان
ارتودنسی تنها به کودکان و نوجوانان اختصاص ندارد. بسیاری از افراد در سنین بزرگسالی به دلیل نامرتبی دندانها، فاصله بین دندانها، مشکلات بایت، بازگشت نتایج درمان قبلی یا ناهنجاریهای فکی برای درمان مراجعه میکنند. انجام ارتودنسی بزرگسالان در تهران میتواند علاوه بر مرتبکردن دندانها، به بهبود نحوه قرارگیری دندانهای دو فک روی یکدیگر، عملکرد جویدن، امکان رعایت بهتر بهداشت دهان و هماهنگی لبخند کمک کند.
سن بهتنهایی مانع انجام ارتودنسی نیست. آنچه در بزرگسالان اهمیت بیشتری دارد، سلامت دندانها، وضعیت لثه، میزان استخوان نگهدارنده دندان، درمانهای قبلی و شدت ناهنجاری است. به همین دلیل، طرح درمان هر بیمار باید پس از معاینه تخصصی و بررسی مدارک تشخیصی تنظیم شود.
دکتر حمید قاسمی، متخصص ارتودنسی و دارای فلوشیپ جراحیهای ارتوگناتیک، پس از ارزیابی دقیق دندانها، بایت و وضعیت فک، روش مناسب درمان را متناسب با شرایط و انتظارات هر بیمار مشخص میکند. برای آشنایی بیشتر با خدمات حضوری مطب میتوانید صفحه ارتودنسی در تهران را مطالعه کنید.
ارتودنسی بزرگسالان چیست؟
ارتودنسی بزرگسالان مجموعهای از درمانهای تخصصی برای اصلاح موقعیت دندانها، تنظیم بایت و در موارد منتخب، مدیریت برخی ناهنجاریهای فکی پس از پایان رشد است.
حرکت دندانها در بزرگسالان همچنان امکانپذیر است؛ اما برخلاف کودکان و نوجوانان، رشد فک تقریباً کامل شده است. بنابراین نمیتوان از رشد طبیعی برای اصلاح ناهنجاریهای اسکلتی استفاده کرد و انتخاب بین ارتودنسی، درمانهای جبرانی یا ترکیب ارتودنسی و جراحی فک باید با دقت بیشتری انجام شود.
همچنین در افراد بزرگسال احتمال وجود روکش، ایمپلنت، دندان عصبکشیشده، دندان ازدسترفته، تحلیل لثه یا کاهش استخوان نگهدارنده بیشتر است. وجود این موارد لزوماً به معنی غیرممکن بودن درمان نیست، ولی باید در طراحی حرکت دندانها در نظر گرفته شود.
آیا برای ارتودنسی بزرگسالان محدودیت سنی وجود دارد؟
برای شروع درمان ارتودنسی یک سقف سنی ثابت وجود ندارد. بسیاری از افراد میتوانند در دهههای سوم، چهارم، پنجم زندگی و حتی بالاتر تحت درمان قرار بگیرند؛ به شرط آنکه دندانها و بافتهای نگهدارنده آنها شرایط مناسب داشته باشند.
پیش از شروع درمان باید موارد زیر بررسی شوند:
- سلامت لثه و نبود التهاب فعال
- میزان استخوان نگهدارنده دندانها
- نبود پوسیدگیهای درماننشده
- وضعیت ریشه دندانها
- وجود یا عدم وجود لقشدگی دندان
- وضعیت دندانهای عصبکشیشده، روکششده یا ایمپلنتشده
- توانایی رعایت بهداشت دهان و همکاری در طول درمان
اگر بیماری فعال لثه وجود داشته باشد، ابتدا باید التهاب کنترل شود و سپس درباره امکان شروع ارتودنسی تصمیمگیری شود. مراکز درمانی معتبر نیز بر بررسی پوسیدگی، بیماری لثه و کیفیت بهداشت دهان قبل از شروع درمان تأکید دارند. Guy’s and St Thomas’ NHS
چه مشکلاتی با ارتودنسی بزرگسالان درمان میشوند؟
بسته به شرایط دندانها و فک، ارتودنسی بزرگسالان میتواند برای اصلاح مشکلات زیر انجام شود:
نامرتبی و شلوغی دندانها
در این وضعیت، فضای قوس دندانی برای قرارگیری منظم تمام دندانها کافی نیست و دندانها بهصورت چرخیده، کج یا رویهمافتاده قرار میگیرند. درمان میتواند امکان تمیزکردن فضای بین دندانها و ظاهر لبخند را بهبود دهد.
فاصله بین دندانها
فاصله ممکن است به دلیل اندازه دندانها، فرم فک، نبود بعضی دندانها، وضعیت فرنوم یا عوامل دیگر ایجاد شده باشد. پیش از بستن فاصله باید علت آن مشخص شود تا احتمال بازگشت کاهش پیدا کند.
اوربایت و دیپبایت
در دیپبایت، دندانهای جلویی فک بالا بیش از حد دندانهای پایین را میپوشانند. شدت مشکل و وجود مؤلفه اسکلتی تعیین میکند که درمان با ارتودنسی بهتنهایی امکانپذیر است یا به روشهای دیگری نیاز دارد.
کراسبایت
در کراسبایت، تعدادی از دندانهای فک بالا نسبت به دندانهای پایین در موقعیت طبیعی قرار ندارند. نوع دندانی یا اسکلتی کراسبایت و کاملشدن رشد فک در انتخاب درمان مؤثر است.
اپنبایت
در اپنبایت، هنگام بستن دهان بین دندانهای بالا و پایین فاصله باقی میماند. عادتهای دهانی، وضعیت زبان و شدت ناهنجاری اسکلتی باید در بررسی این مشکل در نظر گرفته شوند.
بازگشت نامرتبی پس از ارتودنسی قبلی
گاهی به دلیل استفادهنکردن از نگهدارنده، تغییرات طبیعی دندانها یا عوامل دیگر، بخشی از نامرتبی بازمیگردد. در این موارد ممکن است درمان مجدد محدود یا کامل لازم باشد.
آمادهسازی برای درمانهای ترمیمی یا ایمپلنت
در بعضی بیماران، دندانها پیش از کاشت ایمپلنت، ساخت روکش یا انجام درمان پروتزی باید جابهجا شوند تا فضای مناسب و موقعیت مطلوب ایجاد شود. این درمان نیازمند هماهنگی بین متخصص ارتودنسی و سایر دندانپزشکان است.
بررسیهای لازم قبل از ارتودنسی بزرگسالان
در اولین مرحله، دندانها، لثه، بایت، فرم قوسهای دندانی و روابط فکی بررسی میشوند. بسته به شرایط بیمار، ممکن است عکسهای رادیوگرافی، تصاویر داخل و خارج دهان، قالب یا اسکن دندانها نیز موردنیاز باشد.
این بررسیها به متخصص کمک میکنند تا مشخص شود:
- منشأ ناهنجاری دندانی است یا اسکلتی؛
- فضای لازم چگونه باید تأمین شود؛
- آیا کشیدن دندان ضرورت دارد؛
- کدام روش ارتودنسی مناسبتر است؛
- آیا قبل از شروع، درمان لثه یا ترمیم دندان لازم است؛
- آیا ارتودنسی بهتنهایی کافی است یا درمان ترکیبی ضرورت دارد؛
- مدت تقریبی و محدودیتهای درمان چیست.
اعلام طرح درمان قطعی، مدت دقیق یا هزینه نهایی بدون انجام این ارزیابیها قابل اتکا نیست.
روشهای ارتودنسی مناسب بزرگسالان
روش مناسب برای تمام بزرگسالان یکسان نیست. انتخاب دستگاه بر اساس شدت ناهنجاری، سلامت لثه، وضعیت فک، نیازهای زیبایی، میزان همکاری بیمار و اهداف درمان انجام میشود.
ارتودنسی ثابت
ارتودنسی ثابت یکی از روشهای اصلی برای اصلاح طیف وسیعی از نامرتبیها و مشکلات بایت است. در این روش براکتها روی دندانها قرار میگیرند و متخصص ارتودنسی با تنظیم سیمها، حرکت دندانها را کنترل میکند.
براکتهای فلزی معمولاً استحکام و قابلیت کنترل مناسبی دارند. در بعضی بیماران نیز میتوان از براکتهای سرامیکی همرنگ دندان استفاده کرد تا دستگاه کمتر دیده شود.
ارتودنسی نامرئی و الاینرهای شفاف
ارتودنسی نامرئی برای بزرگسالانی که دیدهشدن دستگاه برایشان اهمیت دارد، قابل بررسی است. الاینرهای شفاف قابلیت برداشتن دارند، اما موفقیت آنها به استفاده منظم و همکاری بیمار وابسته است.
تمام مشکلات ارتودنسی را نمیتوان با الاینر درمان کرد. پیچیدگی ناهنجاری، نوع حرکت موردنیاز و وضعیت بایت تعیین میکند که این روش گزینه مناسبی هست یا خیر.
ارتودنسی لینگوال
در ارتودنسی لینگوال، براکتها در سطح داخلی دندانها قرار میگیرند؛ بنابراین از نمای روبهرو کمتر دیده میشوند. اجرای این روش پیچیدهتر است و ممکن است در روزهای ابتدایی باعث ناراحتی زبان یا دشواری بیشتر در رعایت بهداشت شود.
مناسببودن ارتودنسی لینگوال باید پس از بررسی فرم دندانها، بایت و شرایط بیمار تعیین شود.
ارتودنسی با روش MEAW
در بعضی ناهنجاریهای پیچیده دندانی و فکی میتوان از ارتودنسی به روش MEAW استفاده کرد. این تکنیک امکان کنترل دقیقتر بعضی حرکات دندانی و روابط بایت را فراهم میکند.
MEAW برای تمام بیماران جایگزین جراحی نیست. امکان استفاده از آن به نوع ناهنجاری، شدت مشکل اسکلتی، وضعیت صورت و اهداف درمان بستگی دارد.
ارتودنسی بدون جراحی فک
در موارد منتخب، میتوان با جابهجایی کنترلشده دندانها و اصلاح روابط بایت، مشکل را بدون جراحی مدیریت کرد. اطلاعات بیشتر درباره شرایط و محدودیتهای این درمان در صفحه ارتودنسی بدون جراحی فک ارائه شده است.
در ناهنجاریهای شدید اسکلتی، ارتودنسی بهتنهایی ممکن است نتواند روابط فک یا تناسب صورت را بهطور کامل اصلاح کند. در چنین مواردی، درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک و صورت میتواند مطرح شود.
آیا ارتودنسی بزرگسالان به کشیدن دندان نیاز دارد؟
کشیدن دندان یک قاعده عمومی برای ارتودنسی بزرگسالان نیست. بعضی بیماران بدون کشیدن دندان درمان میشوند و در برخی دیگر، برای تأمین فضا، اصلاح بیرونزدگی دندانها یا دستیابی به بایت مناسب ممکن است کشیدن یک یا چند دندان پیشنهاد شود.
تصمیمگیری به عوامل زیر بستگی دارد:
- میزان کمبود فضا
- شدت نامرتبی
- موقعیت دندانهای جلو
- فرم لبها و نیمرخ صورت
- وضعیت لثه و استخوان
- نوع ناهنجاری فکی
- امکان استفاده از روشهای جایگزین برای تأمین فضا
وعده درمان بدون کشیدن دندان قبل از معاینه و بررسی مدارک تشخیصی قابل اعتماد نیست.
ارتودنسی با وجود ایمپلنت، روکش یا دندان عصبکشیشده
وجود درمانهای قبلی همیشه مانع ارتودنسی نیست، اما طرح درمان را پیچیدهتر میکند.
ایمپلنت مانند دندان طبیعی با نیروی ارتودنسی حرکت نمیکند؛ بنابراین موقعیت آن باید در طراحی درمان در نظر گرفته شود. در بعضی بیماران بهتر است ایمپلنت بعد از مرتبشدن دندانها انجام شود.
دندان روکششده یا عصبکشیشده نیز در صورت داشتن ریشه، استخوان و وضعیت مناسب ممکن است حرکت داده شود. قبل از شروع درمان باید کیفیت درمان قبلی، سلامت ریشه و وضعیت بافتهای اطراف بررسی شود.
ارتودنسی بزرگسالان و بیماری لثه
حرکت دندانها در حضور التهاب فعال لثه یا بیماری کنترلنشده بافتهای نگهدارنده میتواند خطر آسیب را افزایش دهد. به همین دلیل، سلامت لثه باید پیش از نصب دستگاه بررسی شود.
اگر خونریزی لثه، تحلیل لثه یا کاهش استخوان وجود داشته باشد، ممکن است ابتدا درمان لثه لازم باشد. در برخی بیماران نیز درمان ارتودنسی باید با نیروهای کنترلشدهتر و همراه با پایش دورهای متخصص لثه انجام شود.
مدت درمان ارتودنسی بزرگسالان چقدر است؟
مدت درمان برای تمام افراد یکسان نیست. در بسیاری از بیماران، درمان ممکن است حدود ۱۲ تا ۳۰ ماه طول بکشد؛ اما این بازه تنها یک برآورد کلی است.
عوامل مؤثر بر مدت درمان عبارتاند از:
- شدت نامرتبی یا ناهنجاری بایت
- دندانی یا اسکلتی بودن مشکل
- نوع دستگاه ارتودنسی
- وضعیت لثه و استخوان
- نیاز یا عدم نیاز به کشیدن دندان
- منظمبودن مراجعات
- رعایت دستورهای درمانی
- استفاده صحیح از کشها یا الاینرها
- شکستن براکتها یا وقفه در درمان
مدت تقریبی اختصاصی هر بیمار پس از معاینه و تکمیل مدارک تشخیصی اعلام میشود.
هزینه ارتودنسی بزرگسالان در تهران
هزینه درمان بر اساس سن بیمار بهتنهایی تعیین نمیشود. شدت ناهنجاری، یک یا دو فک بودن درمان، نوع دستگاه، پیچیدگی طرح درمان، مدت تقریبی و نیاز به درمانهای جانبی در تعیین هزینه مؤثر هستند.
برای مشاهده توضیحات کاملتر و عوامل مؤثر بر قیمت میتوانید صفحه هزینه ارتودنسی را مطالعه کنید. هزینه دقیق هر بیمار پس از معاینه و مشخصشدن طرح درمان قابل اعلام است.
مراحل ارتودنسی بزرگسالان
۱. معاینه تخصصی
وضعیت دندانها، بایت، فک، لثه و درمانهای قبلی بررسی میشود.
۲. تهیه مدارک تشخیصی
در صورت نیاز، تصاویر رادیوگرافی، عکسهای داخل و خارج دهان، قالب یا اسکن دندانها تهیه میشود.
۳. طراحی طرح درمان
روش درمان، نیاز احتمالی به کشیدن دندان، درمانهای مقدماتی، مدت تقریبی و محدودیتها مشخص میشوند.
۴. آمادهسازی دهان و دندان
پوسیدگیها، التهاب فعال لثه یا مشکلات دیگری که مانع شروع ایمن درمان هستند، باید کنترل شوند.
۵. شروع ارتودنسی
براکتها نصب یا الاینرها تحویل داده میشوند و نحوه رعایت بهداشت و مراقبت از دستگاه آموزش داده میشود.
۶. جلسات تنظیم و کنترل
بیمار باید در فاصلههای مشخص برای کنترل پیشرفت، تنظیم دستگاه و بررسی سلامت دندانها و لثه مراجعه کند.
۷. پایان درمان و استفاده از نگهدارنده
پس از رسیدن دندانها به موقعیت برنامهریزیشده، دستگاه اصلی برداشته و ریتینر تجویز میشود. استفاده صحیح از نگهدارنده برای کاهش احتمال بازگشت نامرتبی ضروری است.
پایداری نتایج ارتودنسی بزرگسالان
نتایج درمان با تشخیص صحیح، اجرای مناسب و استفاده منظم از ریتینر میتواند پایداری مناسبی داشته باشد. بااینحال دندانها در طول زندگی ممکن است تحت تأثیر نیروهای طبیعی، تغییرات بافتی و افزایش سن جابهجا شوند.
استفادهنکردن از نگهدارنده یکی از عوامل مهم بازگشت نامرتبی است. نوع ریتینر و مدت استفاده از آن باید بر اساس شرایط هر بیمار مشخص شود.
برای مشاهده بعضی درمانهای انجامشده میتوانید به بخش نمونه درمانهای ارتودنسی مراجعه کنید.
پرسشهای متداول ارتودنسی بزرگسالان
آیا ارتودنسی بعد از ۴۰ سالگی امکانپذیر است؟
بله، در صورت مناسببودن سلامت دندانها، لثه و استخوان نگهدارنده میتوان درمان را پس از ۴۰ سالگی نیز انجام داد. تصمیم نهایی پس از معاینه و بررسی مدارک تشخیصی گرفته میشود.
آیا ارتودنسی بزرگسالان درد دارد؟
پس از نصب یا تنظیم دستگاه ممکن است چند روز احساس فشار، حساسیت یا ناراحتی خفیف ایجاد شود. این احساس معمولاً موقتی است. درد شدید یا مداوم باید به متخصص اطلاع داده شود.
ارتودنسی بزرگسالان چقدر طول میکشد؟
در بسیاری از بیماران درمان حدود ۱۲ تا ۳۰ ماه زمان میبرد؛ اما شدت ناهنجاری، نوع دستگاه، وضعیت لثه و همکاری بیمار میتواند مدت درمان را تغییر دهد.
آیا با وجود ایمپلنت میتوان ارتودنسی کرد؟
در بسیاری از موارد بله؛ اما ایمپلنت مانند دندان طبیعی حرکت نمیکند. موقعیت ایمپلنت باید در طرح درمان لحاظ شود و گاهی بهتر است کاشت ایمپلنت پس از ارتودنسی انجام شود.
آیا با وجود روکش یا دندان عصبکشیشده میتوان ارتودنسی کرد؟
در صورت مناسببودن وضعیت ریشه، استخوان و بافتهای اطراف، امکان حرکت بسیاری از این دندانها وجود دارد. هر دندان باید بهصورت اختصاصی بررسی شود.
آیا قبل از ارتودنسی باید بیماری لثه درمان شود؟
اگر التهاب یا بیماری فعال لثه وجود داشته باشد، باید پیش از شروع ارتودنسی کنترل شود. در موارد تحلیل لثه یا استخوان ممکن است همکاری متخصص لثه ضرورت داشته باشد.
آیا ارتودنسی بزرگسالان حتماً به کشیدن دندان نیاز دارد؟
خیر. نیاز به کشیدن دندان به کمبود فضا، شدت نامرتبی، موقعیت دندانها، بایت و ویژگیهای صورت بستگی دارد و تنها پس از بررسی کامل مشخص میشود.
کدام روش ارتودنسی برای بزرگسالان کمتر دیده میشود؟
براکتهای سرامیکی، الاینرهای شفاف و ارتودنسی لینگوال کمتر از براکت فلزی دیده میشوند؛ اما مناسببودن هر روش به نوع ناهنجاری و شرایط بیمار بستگی دارد.
آیا ناهنجاری فک در بزرگسالان بدون جراحی درمان میشود؟
بعضی ناهنجاریها را میتوان با روشهای ارتودنسی جبرانی یا تکنیکهای تخصصی بدون جراحی مدیریت کرد. در ناهنجاریهای شدید اسکلتی، درمان ترکیبی ارتودنسی و جراحی فک ممکن است گزینه مناسبتری باشد.
دریافت نوبت ارتودنسی بزرگسالان در تهران
برای انتخاب روش مناسب ارتودنسی، ابتدا باید وضعیت دندانها، بایت، فک و سلامت لثه بررسی شود. پس از معاینه میتوان درباره روش درمان، ضرورت یا عدم ضرورت کشیدن دندان، مدت تقریبی و هزینه تصمیم دقیقتری گرفت.
آدرس مطب تهران: تهران، خیابان شریعتی، جنب پمپ بنزین، برج نگین الهیه، واحد ۲۰۱.
تلفن: ۰۲۱۹۱۰۰۷۷۱۸
شماره همراه: ۰۹۳۹۵۵۵۵۷۲۸